close
تبلیغات در اینترنت
صفحات تاریخ / داعی بزرگ سراج الله خرقانی سراج الله خرقانی کتاب «خداوند الموت» اثر پل آمیر و ترجمه ذبیح‌الله منصوری، کتابی ست در باب نهضت حسن صباح و حکومت اسماعیلیان.   نویسنده در فصل 15 این کتاب و تحت عنوان «باطنی‌ها در قومس» به شرح احوالات پیروان حسن صباح در قومس می‌پردازد. در بندهایی از این کتاب در…

تبليغات دوستان

قرارگاه شهداي قلعه نو خرقان
صفحه اينستاگرام قلعه نوخرقان
اقامت در قلعه نوخرقان
صفحه آپارات پايگاه بسيج قلعه نو خرقان
تلگرام ما
تلگرام ما

سر آغاز


دوستان عزیز برای ارتباط با ما

صفحه اینستاگرام اینجا

موضوعات

تصاویر
مجموعه تصاویر قلعه نو خرقان
تصاویر جنگل ابر
تصاویر محرم قلعه نوخرقان
تصاویر آرامگاه خرقانی
تصاویر منطقه
مقالات
ابوالحسن خرقانی
نقد و بررسی
قلعه نو خرقان
نقشه
نقشه قلعه نو خرقان
قلعه نو خرقان
معرفی
شهدای شهر
سفرنامه
آثار تاریخی
طرح ها
بروشور خرقانی
بروشور فرهنگی
مشاهیر شهر
شیخ ابوالحسن خرقانی
ابو عبدالله داستانی
احمد بن حسین بن خرقانی
شیخ نظام الدین محمد خرقانی بسطامی
محمد خرقانی
سراج الله خرقانی
قوام الدین قلعه نویی
آیت اللّه شیخ مرتضی محمدی خرقانی
آیت الله زین العابدین محمدی خرقانی شاهرودی
حاج شیخ اسماعیل منتظری
2 تن از 313 تن
نخبگان و نام آوران قلعه نوخرقان
مهندس محمدرضا قاسمی
مهندس سید محمد کریمی
ندا قاسمی
دکتر عطاالله منتظری
دکتر محمدتقی صادقی
رضا مهاجری

لينک ها

سایت رسمی پایگاه محمد رسول الله قلعه نو خرقان
دکتر کاظم جلالی
رحمت الله نوروزی
بسطام نیوز
وبسایت روستای الیکائی
مرکز نیکوکاری امام حسن مجتبی (ع)
شاهوار، قاره کوچک
**قلعه نوخرقان**
موسسه خیریه نور مبین
هیئت عاشقان ثارالله قلعه نو خرقان
محرم قلعه نوخرقان
قرارگاه شهدا قلعه نو خرقان
پایگاه مقاومت محمد رسول الله (ص)
ستاره خرقان
خرقان سرای عرفان
شیخ ابوالحسن خرقانی
پیر خرقان
مجن سیتی
شعرهای عمار نادمی(عماد)
شب زنده ها
mohammadrezashajarian
موسیقی اصیل ایرانی
گرمسار نیوز
ارسال لينک

آمار سايت

آمار بازديد
افراد آنلاين : 2
بازديد امروز : 1,708
بارديد ديروز : 3,790
گوگل امروز : 2
گوگل ديروز : 10
بازديد کلي : 1,873,343

آرشيو

فروردين 1397
ارديبهشت 1396
مهر 1395
فروردين 1395
اسفند 1394
بهمن 1394
دی 1394
آذر 1394
آبان 1394
مهر 1394
شهريور 1394
مرداد 1394
تير 1394
خرداد 1394
ارديبهشت 1394
فروردين 1394
اسفند 1393
بهمن 1393
دی 1393
آذر 1393
آبان 1393
مهر 1393
شهريور 1393
مرداد 1393
تير 1393
خرداد 1393
ارديبهشت 1393
فروردين 1393
اسفند 1392
بهمن 1392
دی 1392
آذر 1392
آبان 1392
مهر 1392
شهريور 1392
مرداد 1392
تير 1392
خرداد 1392
ارديبهشت 1392
فروردين 1392
فروردين 1391
اسفند 1391
فروردين 1391

بخوانيد

تقاضای تغییر نام مزار قلعه نو خرقان به آرامستان
جملاتی ناب از مکتب خرقان
پیشینه ی تاریخی دهستان خرقان
تقدير از مادر سه شهيد شاهرودي در مدينه منوره
محرم 1394 - گزارش تصویری سری اول - صبح عاشورا
محمدرضا مهاجری ، تجربه صعود به لیگ برتر و سرمربیگری در بالاترین سطح فوتبال باشگاهی
شوق بادنجان
فعالیت های هیئت عاشقان ثارالله به روایت تصویر
از پدرى در آستانه فنا و معترف به گذشت زمان ، به فرزند خود....
شهدایی گمنام.....تنها.....استوار

صفحات تاریخ / داعی بزرگ سراج الله خرقانی

سراج الله خرقانی

کتاب «خداوند الموت» اثر پل آمیر و ترجمه ذبیح‌الله منصوری، کتابی ست در باب نهضت حسن صباح و حکومت اسماعیلیان.

 

نویسنده در فصل 15 این کتاب و تحت عنوان «باطنی‌ها در قومس» به شرح احوالات پیروان حسن صباح در قومس می‌پردازد. در بندهایی از این کتاب در مورد خرقان و نهضت اسماعیلیه مطالبی عنوان گردیده که باز هم نشانگر عظمت این دیار و اهمیت آن در طول تاریخ بزرگ ایران است. نویسنده در وصف خرقان آن را شهری در سر راه استرآباد و از بلاد مهم قومس می‌نامد. متن زیر گزیده‌ای از کتاب «خداوند الموت» تقدیم شما دوستان گرامی می‌گردد:

 

 

حاکم قومس چندباره به فکر افتاده بود که ملاحده [پیروان حسن صباح] را از دژ گنبدان [15 کیلومتری غرب دامغان] بیرون کند و هر بار در قبال اشکال قشون‌کشی بدان قلعه از تصمیم خود منصرف گردید تا اینکه فتوای قتل‌عام ملاحده صادر گردید [...] دژ گنبدان مثل قلعه طبس نبود که راه نداشته باشد بلکه راه داشت و اهل باطن از جاده‌ای باریک که از پایین کوه منتهی به دژ می‌شد بالا می‌رفتند و پایین می‌آمدند [...] حاکم قومس که نمی‌توانست دژ گنبدان را تصرف کند و ملاحده را از دم تیغ بگذراند درصدد برآمد آن‌هایی که برای خرید احتیاجات از کوه فرود می‌آمدند را دستگیر و مقتول کند.

 

[...] یک روز یک دسته از اهل باطن که پس از خرید خواروبار با الاغ‌های حامل آذوقه به دژ گنبدان مراجعت می‌نمودند و یک دسته از سربازان حاکم قومس به آن‌ها حمله‌ور شدند. اهل باطن از خود دفاع کردند ولی چون شمار سربازان خیلی بیش از آن‌ها بود از پا درآمدند و سربازان حاکم قومس سرهای اهل باطن را بریدند [...] اهل باطن که در دژ بودند از تأخیر هم‌کیشان خود مشوش شدند و آن‌ها را جست‌وجو کردند تا اینکه با سرهای بریدشان روبرو گشتند [...] بعد از مراجعت به دژ گنبدان، آنچه را دیده و شنیده بودند برای فرمانده دژ گنبدان، سراج الله خرقانی حکایت کردند.

 

خرقان شهری بود واقع در نزدیکی بسطام در سر راه کشور [ایالت] استرآباد که در آن دوره از بلاد معتبر کشور قومس محسوب می‌شد و امروز دارای اهمیت سابق نیست. از خرقان مردان برجسته برخاسته بودند که سراج الله خرقانی فرمانده دژ گنبدان و داعی بزرگ یکی از آن‌ها بود. فرمانده دژ گنبدان نامه‌ای به حسن صباح نوشت و چگونگی قتل اهل باطن را به دست سربازان حاکم قومس به اطلاعش رسانید و اجازه خواست که به قومس حمله کند و حسن صباح در جوابش نوشت: چون تو در محل هستی و از اوضاع قومس بیش از من اطلاع داری من حمله به قومس را واگذار به صوابدید تو می‌کنم اگر در خود توانایی آن را می‌بینی که به قومس حمله نمایی و آن را به تصرف درآوری این کار را بکن و در غیر این صورت از حمله به قومس منصرف شو و به مجازات حاکم آن شهر اکتفا کن. ولی اگر مبادرت به حمله نمودی مواظبت کن که سکنه شهر آسیبی نبینند و مال و جان و ناموس آن‌ها مصون باشد.

 

[...] سراج الله خرقانی بعد از کسب اطلاع از شماره سربازانی که حاکم قومس داشت تصمیم گرفت که به قومس حمله نماید. حمله فرمانده دژ گنبدان به شهر قومس ازنظر عقلائی یک کار پیگیر نبود چون اهل باطن در قومس غیر از سکنه دژ گنبدان سربازان دیگر نداشتند درصورتی‌که خواجه نظام الملک می‌توانست یک قشون بزرگ به قومس بفرستد؛ اما داعی بزرگ سراج الله خرقانی می‌اندیشید که بعد از تصرف قومس سایر بلاد آن کشور مثل بسطام و خرقان و غیره نیز سقوط خواهد کرد و عده‌ای کیش باطنی را خواهند پذیرفت و از مجموع باطنیان جدید می‌توان یک قشون برای جلوگیری از سپاه خواجه نظام الملک به وجود آورد.

 

[...] سراج الله خرقانی شب هفدهم ماه محرم سال 563 هجری قمری را برای حمله به قومس تعیین کرد و در شب هفدهم محرم سال 563 همین‌که آفتاب غروب کرد سه هزار مرد جنگی به فرماندهی سراج الله خرقانی از دژ گنبدان فرود آمدند ولی هنوز عده‌ای برای حفظ قلعه در آن دژ بودند [...] دسته‌ای از باطنیان که از غرب وارد شهر شده بود با دسته‌ای از همان‌ها که از جنوب قدم به شهر نهاده بودند نزدیک سربازخانه قومس به هم رسیدند و آنجا را محاصره کردند و سربازها در سربازخانه خوابیده بودند [...] بعدازاینکه باطنیان سربازخانه را به تصرف خود درآوردند و سربازان را اسیر نمودند توانستند که نیروی خود را برای تصرف ارگ قومس متمرکز نمایند [...] تا شب هفدهم محرم که سه هزار باطنی از دژ گنبدان فرود آمدند هیچ‌یک از سکنه آن شهر حدس نمی‌زد که آن‌همه جمعیت در دژ گنبدان زندگی نماید.

 

سربازانی که در ارگ بودند به دست اهل باطن کشته شدند و حاکم قومس هم در زدوخورد کشته شد و باطنیان بعدازاینکه ارگ را تصرف کردند زن و فرزندان حاکم را مخیر نمودند که از اموال خود هرچه می‌خواهند از ارگ خارج نمایند و بدانند که از طرف اهل باطن مورد آزار قرار نخواهند گرفت.

 

[...] سراج الله خرقانی بعد از غلبه بر شهرهای قومس بمردم گفت که باید کیش اهل باطن را بپذیرید و مطابق آیین اهل باطن زندگی نمایید. [...] سکنه شهرهای قومس برخلاف سکنه شهر و قراء الموت آمادگی فکری نداشتند و نمی‌توانستند بفهمند که آزاد شدن از سلطه مادی و معنوی قوم عرب یعنی چه [...] [آن‌ها] مقابل باطنی‌ها مقاومت می‌نمودند و نمی‌خواستند کیش باطنی را بپذیرند و سراج الله خرقانی داعی بزرگ‌مردی بود سختگیر و تصور می‌کرد که می‌توان در ظرف مدتی کم تمام سکنه کشور قومس را باطنی کرد و درنتیجه زدوخوردهایی بین سکنه آبادی‌ها و اهل باطن درگرفت [...] حسن صباح مجبور شد که برای سراج الله خرقانی نامه بنویسد و از وی بخواهد مردم را به حال خود گذارد تا اینکه به‌تدریج برای ادراک کیش باطنی آماده شوند ولی سراج الله خرقانی وقتی مردم را به حال خود گذاشت که [...] بین سکنه و باطنی‌ها کینه به وجود آمده بود.

 

[...] سقوط قومس پس از سقوط قهستان خواجه نظام الملک را مضطرب کرد [...] بعد از اینکه خبر غلبه اهل باطن در کشور قومس به اطلاع وزیر سلجوقی رسید عزم کرد سپاهی را که باید به الموت بفرستد به‌طرف قومس اعزام بدارد. خاصه آنکه عزیمت آن سپاه از ری [...] به قومس آسان‌تر از این بود که همان قشون را به الموت بفرستند و عامل دیگر که سبب گردید خواجه نظام الملک سپاه را [...] به‌سوی قومس اعزام بدارد این بود که می‌ترسید باطنی‌ها بعدازاینکه قومس را تصرف کردند ری را هم به تصرف درآورند [...] بیم خواجه نظام الملک از حمله باطنی‌ها به ری بی‌اساس نبود زیرا سراج الله خرقانی بعد از تصرف قومس می‌خواست ری را به تصرف درآورد.

 

[...] خواجه نظام الملک یک قشون چهل‌هزارنفری را در ری بسیج کرد و فرماندهی قشون را بر عهده مردی به اسم شهاب‌الدین گذاشت و او در آغاز ربیع‌الثانی 563 با قشون خود از ری به راه افتاد و راه قومس را پیش گرفت [...] [سراج الله] به فکر افتاد که با سربازان خود از شهر خارج گردد و به‌طرف دژ گنبدان برود. شهاب‌الدین پیش‌بینی کرده بود که شاید اهل باطن از قومس خارج گردند و درصدد برآمد که خود را به دژ گنبدان برساند [...] سراج الله خرقانی با قشون خود از شهر خارج شد و راه دژ گنبدان را پیش گرفت ولی راه را مسدود دید [...] در آنجا یک جنگ بسیار سخت بین اهل باطن و سربازان سلجوقی درگرفت [...] در ساعت اول جنگ سراج الله خرقانی، داعی بزرگ به قتل رسید ولی مردی دیگر فرماندهی اهل باطن را به دست گرفت.

 

جنگ قتلگاه روز چهاردهم ربیع‌الثانی روی داد و تمام سربازان اهل باطن که در محرم آن سال از قلعه فرود آمده بودند غیر از عده‌ای که توانستند خود را به دژ برسانند کشته شدند.

 

[...] از روزی که سراج الله خرقانی داعی بزرگ فرمانده دژ گنبدان بود و به‌طوری‌که گفتیم در جنگ کشته شد تا روزی که هلاکوخان قلاع اسماعیلیه را در قومس و الموت ویران کردند و بعدازآن دیگر قلاع مذبور آباد نشد [...] اگر انضباطی که در آن دژها برقرار بود ادامه می‌یافت هلاکوخان هم نمی‌توانست دژهای اسماعیلیه را بگشاید.

 

[...] در وسط قرن هفتم هجری که هلاکوخان دژهای اسماعیلیه را مسخر کرد و سکنه آن‌ها را کشت [...] دژهای مذبور گرچه حصار و برج داشت اما قلعه جنگی بشمار نمی‌آمد [...] بعضی از آن‌ها تنبل‌خانه شده بود و سکنه آن مستمری می‌گرفتند و تمرین جنگی نمی‌کردند و در قلعه‌ها داعیان بزرگ چون شیرزاد قهستانی و احمد قطب‌الدین و فرامرز الموتی و سراج الله خرقانی که همه مردانی بودند دانشمند و باایمان و جنگی و به زخارف دنیوی توجه نمی‌کردند وجود نداشت. بجای آن مردان سرسخت و باایمان و دلیر و دانشمند کسانی فرماندهی قلاع اسماعیلیه را بر عهده داشتند که وقتی موردحمله قرار می‌گرفتند فکر می‌کردند چگونه زن و فرزندان خود را نجات بدهند و زر و سیم خویش را کجا دفن کنند.

 

منبع : کتاب ارزشمند «خداوند الموت» اثر پل آمیر و ترجمه ذبیح‌الله منصوری - صفحات 185 تا 199

 

تصویری از دژ گنبدان



موضوع : قلعه نو خرقان , مشاهیر شهر , سراج الله خرقانی ,
برچسب ها : سراج الله خرقانی , قلعه نوخرقان , حسن صیاح , اسماعیلیه , الموت , قومس , نظام الملک ,
تاريخ : پنجشنبه 19 شهريور 1394 | نويسنده : محمد صفري | نظر دهيد ()
تلگرام ما

ارسال نظر براي اين مطلب


نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی

مطالب مرتبط

آخرين مطالب ارسالي

طاووس العارفین ، خرقانی
تشریح #وقفنامه ۱۵۶ ساله حسینیه حاج قاسم قلعه نوخرقان 🖋 بقلم محمد صفری #بخش_پنجم
تشریح #وقفنامه ۱۵۶ ساله حسینیه حاج قاسم قلعه نوخرقان 🖋 بقلم محمد صفری #بخش_چهارم
تشریح #وقفنامه ۱۵۶ ساله حسینیه حاج قاسم قلعه نوخرقان 🖋 بقلم محمد صفری #بخش_سوم
تشریح #وقفنامه ۱۵۶ ساله حسینیه حاج قاسم قلعه نوخرقان 🖋 بقلم محمد صفری #بخش_دوم
تشریح #وقفنامه ۱۵۶ ساله حسینیه حاج قاسم قلعه نوخرقان 🖋 بقلم محمد صفری #بخش_اول
کانال تلگرام بهار دلکش قلعه نو خرقان
دکتر عطاءالله منتظری، بزرگمردی از دیار قلعه نو خرقان
آرامگاه ابوالحسن خرقانی سومین مکان پربازدید استان در تعطیلات نوروز
افتتاح کانال تلگرام قلعه نوخرقان
گزارشی از زادگاه، زندگی و افکار ابوالحسن خَرَقانی
آرامگاه خرقانی آماده میزبانی از مسافران نوروزی
سی و چهارمین یادواره عروج ملکوتی 89 شهید و سه شهید گمنام قلعه نوخرقان
مهندس مهدی حق پرست مدیر عامل نمونه شرکت تعاونی تولید روستایی قلعه نو خرقان
پروژه های افتتاح شده در دهه فجر قلعه نو خرقان / جای خالی طرح های اشتغالزایی
"سخنی با مردم نجیب شاهوار سر افراز " به جای " درخواست ایجاد استان شاهوار"
عملیات تعمیرات شبکه توزیع برق قلعه نوخرقان
هفت تپه ، نماد غیرت پیر غلامان حسینی / دی ماه ، ماه خونین شهدای قلعه نوخرقان
شهدای دی ماه قلعه نو خرقان(یاد یاران)
آغاز به کار سایت گردشگری بسطام و خرقان